آموزش حافظه فعال

آموزش حافظه فعال

مطالعات در بارة نحوه کارکرد مغز و تأثیر آن بر یادگیری، اهمیت و نقشِ حافظه فعال، توجه و کارکرد اجراییِ مغز را برجسته کرده است. این سه کارکرد شناختی رابطه محکمی با هم دارند و برای یادگیری حیاتی هستند. حافظه فعال قوی، شبکه‌های توجه را کاربردی می‌کند و سبب کارکرد بهتر اجرایی می‌گردد که همه اینها در موفقیت تحصیلی نقش مهمی دارند.
تا چندی پیش، بیشتر والدین و آموزگاران کودکان AD/HD نمی‌دانستند که تا چه حد عملکرد تحصیلی این کودکان وابسته به مهارت‌ها و کارکردهای اجرایی قدرتمند است. اما امروزه اکثر والدین و مربیان دریافته‌اند که مهارت‌های شناختی حیاتی که تحت عنوان کارکردهای اجرایی شناخته می‌شوند، در کودکان AD/HD از رشد کمتری برخوردارند. تحقیقات نشان می‌دهند قسمتی از مغز که دانش‌آموزان را قادر به انجام و تکمیل «تکالیف خسته کننده»ای مانند تکالیف مدرسه می‌سازد، در کودکان AD/HD انتقال دهنده و گیرنده دوپامین کمتری وجود دارد. این موضوع روشن می‌سازد که چرا این کودکان می‌توانند ساعت‌ها پای بازی کامپیوتری بنشینند، اما برای انجام تکالیف مدرسه تقلا می‌کنند.
نقص در کارکردهای اجرایی مغز، مشکلات زیادی به وجود می‌آورد از قبیل مشکلات و نقص در سازماندهی، به یاد داشتن تکالیف منزل، آغاز انجام کاری و به پایان رساندن آن، یادآوری قوانین، انجام تکالیف پیچیده ریاضی، یادآوری متن خوانده شده، تکمیل کارهای زمان بر، وقت شناس بودن، کنترل هیجانات و برنامه ریزی برای آینده.
دکتر بارکلی، یکی از نظریه پردازان به نام در حوزه AD/HD کارکردهای اجرایی را این طور توضیح می‌دهد: فعالیت‌هایی که در ذهنمان انجام می‌دهیم تا خود کنترلی و رفتار هدفمند داشته و دستاوردهای آتی را به حداکثر برسانیم.

یکی از اجزاء کلیدی در کارکردهای اجرایی حافظه فعال است. مطابق نظر دانشمندان، حافظه فعال، بیشتر و بهتر از بهرة هوشی می‌تواند موفقیت تحصیلی را پیش‌بینی کند. به همین دلیل است که کودکان با هوش AD/HD هم دارای مشکلات تحصیلی هستند.
حافظه فعال چیست؟
حافظه فعال شامل آن پردازش ها و فرایندهای مغزی است که برای حفظ کوتاه‌مدت اطلاعات و دستکاری آنها استفاده می‌شوند. این حافظه به مدت کوتاهی وارد عمل می‌شود، توجه ما را روی موضوع خاصی متمرکز می‌کند، اطلاعات مزاحم را حذف می‌کند و ما را به تصمیم می‌رساند. نقص در حافظه فعال سبب اخلال در کارایی و یادگیری محاسبات و حل مسائل پیچیده می‌گردد. حافظه فعال برای کنترل توجه نیز ضروری است.
حافظه فعال سیستمی است که اطلاعات را به صورت فعال در ذهن نگه می دارد تا تکالیف کلامی و غیر کلامی مانند استدلال و ادراک را انجام دهد و نیز آنها را برای پردازش‌های بعدی در دسترس نگهدارد.

مشکلات تحصیلی رایج در بین کودکان AD/HD ناشی از ضعف حافظه فعال و کارکردهای اجرایی
بسیاری از کودکان AD/HD دارای حافظه فعال ضعیف و کندی در پردازش اطلاعات هستند که باعث مشکلاتی در نوشتن و حل مسائل پیچیده ریاضی می‌گردد. خلاصه نویسی و پاسخ به سؤالات تستی و تشریحی برای این کودکان سخت می‌باشد. برای مثال، در ذهن نگه داشتن ایده‌ها، دسته بندی و سازماندهی آنها، جمله بندی سریع، دستکاری همه این اطلاعات، به یتد آوردن ایده ها به منظور نوشتن، سازماندهی مطالب در یک روند منطقی و سپس مرور مطالب و تصحیح اشکالات، برای این افراد مشکل است.
در مقاله‌ای که در انتشارات آکادمی روانپزشکی کودک و نوجوان آمریکا(JAACAP) به چاپ رسید، نتایج حاصل از تمرین و تقویت حافظه فعال در کودکان AD/HD مورد بررسی قرار گرفت. در این پژوهش، 53 کودک 12-7 سالة AD/HD ، به مدت 10-6 هفته به تمرین تکالیف ویژه و مختلف کامپیوتری حافظه فعال پرداختند. این کودکان بلافاصله و 6 ماه پس از پایان تمرینات مورد ارزیابی قرار گرفتند. در ارزیابی پس از تمرینات مشاهده شد که این کودکان در نمرات مربوط به حافظه فعال دیداری-فضایی، استدلال غیر کلامی و مهار واکنش به وضوح بهبود یافته اند. نکته مهم اینکه این نتایج تا 6 ماه پس از پایان تمرینات ادامه داشت. همچنین عملکرد تحصیلی کودکان افزایش یافته و بر اسا گزارش والدین رفتارهای تکانشگری و بیش‌فعالی آنان نیز کاهش یافته بود.
رابطه حافظه فعال با سایر کارکردهای شناختی
ژاگی نشان داد، با آموزش یک تکلیف حافظه فعال می توان هوش سیال را بهبود بخشید. هوش سیال، یک توانایی پیچیده آدمی است که به او کمک می کند تا در شرایط و مسائل جدید از تفکر خود استفاده کند. هوش سیال، توانایی استدلال و حل مسئله جدید، مستقل از دانش کسب شده پیشین است و برای بسیاری از کارکردهای شناختی حیاتی است و نیز یکی از مهم ترین عوامل یادگیری است. هوش سیال ارتباط نزدیکی با موفقیت‌های آموزشی و تخصصی به ویژه در شرایط پیچیده دارد .
ارتقاء حافظه فعال در بهبود هوش متبلور نیز موثر است . هوش متبلور تعیین‌کننده مهارت هایی است که از طریق کسب دانش و تجربه به دست می آیند و با توانایی کلامی، پیشرفت زبانی و موفقیت تحصیلی در ارتباط است.
هوش اغلب توانایی حل مسئله و یا پاسخ به سوالات محسوب می شود. میزان توانایی شما در حل مسائل اغلب به عنوان هوش تعریف می شود. از طرفی برای حل مسائل نیاز دارید که اطلاعاتی را قبلا یاد گرفته اید و به خاطر سپرده اید را هر چه سریع تر به یاد آورده، در ذهن خود نگه دارید (بدون حواس پرتی)، و آنها را پردازش کنید. ممکن است لازم باشد آنها را باهم مقایسه کنید، استدلال کنید، استنتاج کنید یا محاسبه کنید، همه این کارها نیاز به حافظه فعال قوی دارند.
سوابق پژوهشی و بالینی
برای نخستین بار در سال 2008، برای اولین بار گروهی از متخصصین و محققین توانستند پس از 40 سال تحقیق و تجربه، با استفاده از یک برنامه تمرین مغزی روزانه، حافظه کوتاه مدت و هوش را در افراد تحت آزمایش ارتقاء دهند. تا کنون تمرین و تقویت حافظه فعال، تنها روش علمی تأیید شده است که به افزایش هوش می‌انجامد.

 

برای مشاهده تمرینات تخصصی بهبود انواع مشکلات یادگیری و تقویت ادراك ديداري حركتي ؛ هوش و حافظه كوتاه مدت ؛دقت و تمركز و … فرزندان و دانش آموزان اینجا کلیک نمایید

پست‎های مرتبط:

راهبردهای ترمیمی برای حل مشکلات نوشتن (نارسانویسی)

راهبردهای ترمیمی برای حل مشکلات نوشتن (نارسانویسی) باور همگان بر...

بازی شناخت دست ها و پاها، تقویت حس بینایی و شنوایی

روه سنی : 3 تا 6 ماهگی ✅هدف : شناخت...

تمرین هایی در جهت بهبود الگوی تنفسی

  ممكن است تمامی واژه‌ها را بداند اما به خاطر...