آشنايي با اختلالات يادگيري و انواع آن

استفاده از روش مونتسوری در آموزش دیکته

استفاده از روش مونتسوری در آموزش دیکته

برای آموزش مبتلایان به اختلالات یادگیری در املاء می توان از روشهای مختلفی سود جست. در بعضی از کشورهای دنیا به جداسازی این دانش آموزان اقدام کرده اند و برای آنان کلاسهای خاص را با استفاده از آموزش و پرورش ویژه در نظر گرفته اند.
ولیکن آموزش آنان با روشهای خاص و در و در دانش آموزان عادی و در مدرسه عادی بنظر می رسد که مطلوبتر باشد. یکی از روشهای آموزش خاص به این کودکان که مورد پذیرش زیادی واقع شده است و طرفداران زیادی دارد، استفاده از روش چند حسی است. اگر چه هر روشی را که پیشنهاد می کنیم می بایستی متناسب با مشکل و نوع خطای هر کودک باشد. روش چند حسی بر این اساس بنا شده است که یادگیری برای کودکان هنگامی بهتر صورت می گیرد که اطلاعات از راه چندین حس و به طور همزمان به کودک داده شود. این روش توسط خانم فرنالد ( 1943) و فیتز جرالد ( 1955) ارائه شده است و هر کدام مراحلی را برای آموزش ذکر می کنند، در این مختصر روش فرنالد به جهت آشنایی و استفاده آموزگاران و والدین ارائه می گردد. این روش طی مراحل زیر و به ترتیب اجرا می شود.
الف- به کودک بگوئید که می خواهیم املاء را با روش جدیدی به تو آموزش دهیم تا یاد بگیری. و تو حتما در این کار موفق می شوی و او را تشویق کنید. او را ترغیب کنید تا کلمه ای را که می خواهد یاد بگیرد انتخاب کند.
ب- کلمه را روی مقوای 15X 10 نوشته، و وقتی کودک به کلمه نگاه می کند آنرا تلفظ کنید.
ج- همزمان با تلفظ کلمه، کودک باید با انگشت خود حروف را ردگیری کند و این کار را چندین بار انجام دهد و سپس در حالیکه کلمه را بر زبان می آورد، آنرا روی کاغذ دیگری بنویسد.
د- در این مرحله بدون نگاه کردن به مقواهای قبلی و دیدن کلمه، با استفاده از حافظه کلمه را روی کاغذ بنویسد. چنانچه غلط نوشت به مراحل قبل برگردید و آنها را تکرار کنید و چنانکه کلمه را درست نوشت آن را دریافت قرار دهید تا بعداً در داستان سازی از آن استفاده نمایید.
ه- در مراحل بعدی که پشرفتهای خوبی حاصل شد و دانش آموز موفقیت حاصل کرد، ترسیم کلمه برای کودک لزومی ندارد. چون با نوشتن کلمه توسط معلم، کودک آن را یاد گرفته، و می گوید و می نویسد. پس از این مرحله او فقط با نگاه کردن به کلمه ، آنرا فرا گرفته و می نویسد.(اینجا ما خلاصه کوتاهی از روش مونتسوری را نقل کردیم).
به این دلیل روش فرنالدرا چند حسی نام نهاده اند که از حواس مختلفی مانند بینایی، شنوایی، لامسه و حرکتی استفاده می شود. یکی از ویژگیهای این روش، ارزش آن در آموزش قواعد انطباق واج – نویسی بدون تکیه بر فهرست های مربوط به قواعد رسمی است و توانمندی دانش آموز برای تشخیص بین حروف و اصوات حروف الفباء معمولا در طی یک دوره کوتاه رخ می دهد

راهبرد هایی جهت تقویت هماهنگی دیداری – حرکتی

راهبرد هایی جهت تقویت هماهنگی دیداری – حرکتی

– باز و بسته کردن در بطری با یک دست
-ضربه زدن با آرنج به پا به صورت موزون
– خم و راست شدن و برداشتن چیزی از روی زمین
– چرخیدن به دور خود یا شئی دیگر
– طناب کشی .طناب بازی
– تقلید راه رفتن حیوانات .پانتومین یا لال بازی
– راه رفتن به صورت عقب عقب
– ایستادن روی یک پا .پریدن از روی طناب
– حفظ تعادل چوب بر روی انگشت
– لی لی کردن .عبور از روی ماز ها
– پریدن و کف زدن . پریدن از روی مانع
– فوتبال دستی .زیمناستیک .دوچرخه سواری .شنا
– حمل بشقاب روی سر
– گرفتن و انداختن 2 پرتقال با یک دست
– رساندن پیام با ایما و اشاره
– تقلید حرکت مشاغل با حرکات مختلف

تقویت مهارت های حركتی ظریف

تقویت مهارت های حركتی ظریف

حركت‌های ظریف كه شامل حركت‌های مربوط به عضله‌های دست و انگشتان می‌شود. اغلب نیاز به پردازش بینایی اطلاعات دارد تا هدایت‌گر انگشتان در طول حركت باشند. فعالیت‌هایی مانند:

انواع تمرینات حركتی ظریف

1- نخ كردن سوزن.

2- برداشتن اشیا با موچین یا با دو انگشت

3- بستن و باز كردن دكمه و زیپ لباس

4- گره زدن وباز كردن بند كفش

5- حمل زنگوله با راه رفتن سریع بدون صدا.

6- نخ كردن انواع مهره‌های رنگی و مختلف (از مهره‌هی درشت سپس ریز(

7- برش اشكال مختلف با قیچی و چسپاندن آن روی كاغذ دیگر

8- پیچاندن نخ دور قرقره یا چوبی یا مدادی.

9- باز و بسته كردن پیچ و مهره

10- بازی توپ با راكت.

11- گرفتن و انداختن توپ.

12- بازی با بادكنك

13- حباب سازی

14- بازی كردن انگشتان با قلم یا توپ یا مهره‌ها

15- راه رفتن با یك قاشق و توپ كه تو دهنش می‌گذارد.

16- قوی كردن عضلات دست با مچاله كردن كاغذ.

17- نمونه سازی (استفاده از چوب كبریت،مقوا یا ظروف نایلونی)

18- كشیدن خط با مداد روی كاغذ ابتدا بی‌هدف سپس هدایت شده (اشكال هندسی)

19- جهت یابی‌ها (بالا، پایین، زیر…(

20- حركت انگشت بین دو خط‌ كش یا طناب.

21- بین دو خط موازی یا منحنی خطی رسم كند.

22- دوختن.

23- حركات مختلف بدن كودك با استفاده از حركات مربی كه روبروی او قرار دارد

24- تا كردن كاغذ

25- استفاده از انواع مازها

26- دست ورزی ( رها كردن وگرفتن مداد، كاغذ یا خط‌كش)

27- مخلوط لوبیا و نخود و جدا كرد آن‌ها در دو ظرف

28- روش‌های فرنالد

وارونه نویسی و قرینه نویسی

وارونه نویسی و قرینه نویسی
برای این مورد بچه ها باید:
☝️مفهوم راست را خوب یاد بگیرند, انهارا گیج نکنید .چپ و راست باهم اموزش داده نشود,انقدر راست را تکرار کنید تا کاملا مسلط شود ,بعد خودش میفهمد چپ ,کدام طرف هست.
دست راست بالا, دست راست روسر, دست راست کمر, دست راست رو لپ, و……
✌️تن اگاهی, یعنی اندام و بدنش را خوب بشناسد. دست روی بازو, دست روی ران, دست به کمر, دست روی شانه ,دست روی زانو, دست روی چانه, دست روی گونه, دست روی پیشانی,و….
وقتی کاملا برجسم و وجودخودش آگاهی پیدا کندو هوش فضایی او تقویت شود,دیگر اشتباه جهت یابی نمیکند.
☝️✌️کشیدن فلش و فلش بازی
روی تخته فلش بکشید و بخواهید دست روی هر فلشی گذاشتید به همانطرف با انگشت اشاره کند.
نقطه چین بکشید و بگویید در جهت فلش ها انهارا پررنگ کن.

تمرینات تقویت تنفس کودکان مبتلا به اختلال یادگیری

کودکان دارای اختلالات یادگیری خاص با اسپسیفایر خواندن ممكن است تمامی واژه‌ها را بدانند اما به خاطر مشكلات تنفسی یا تنفس ناموزون قادر به تلفظ صحیح و كامل نباشد.

جهت تقویت سیستم تنفسی این کودکان و در نتیجه رفع نارساخوانی(دیس لکسیا)تمرینات زیر مورد توجه قرار گیرد.
1) در حالی كه به پشت خوابیده یا به حالت نشسته انقباض و انبساط سینه را حس كند.
2) نفس آرام و عمیق با ورود هوا به ریه و خروج آن از دهان.
3) در برابر آینه یا شیشه تمام هوای شش را خارج كند.
4) با فوت كردن گرد و خاك میز را پاك كند. بادكنكی را باد كند.
5) یك توپ تخم مرغی را با فوت كردن به جهات مختلف حركت دهد.
6) از سازدهنی صدا ایجاد كند.
7) سعی كند شمع روشنی را با فوت كردن به حالت خمیده نگه دارد.
8) صداهایی مثل “م”و”ن” به صورتی كشیده ایجاد كند سپس نفس را متوقف كند.
9) با صدا و آهنگ‌های مختلف سوت بزند.
10) آب ظرفی را با استفاده از شلنگ كولر یا نی به داخل ظرف دیگری به وسیله فوت كردن بریزد.

11)عمل بازدم را آهسته و آرام انجام دهد.
12) بیرون و خارج كردن زبان با فرمان ما.
13) باز و بسته كردن دهان با فرمان ما.
14) فك پایینی را به جهات مختلف حركت دهد.
15) عمل جویدن با صدا و بی‌صدا انجام دهد.
16) زبانش را در داخل دهان به جهات مختلف حركت دهد.
17) زبانش را در بیرون از دهان به جهات مختلف حركت دهد.
18) شمارش دندان‌ها با استفاده از نوك زبان.
19) حركت زبان به صورت دایره‌وار و بیضی در حالی كه به دندانش برخورد نكند.
20) لب‌هایش را با فرمان ما به هم فشار دهد و به فرمان ما رها كند.
21) فقط با استفاده از صدای بازدم، آهنگی را تقلید كند.

تمریناتی جهت تقویت تمرکز حواس

تمریناتی جهت تقویت تمرکز حواس

🎓تمرین شماره ۱:

كتابی را انتخاب كنید، یك صفحه از آن را در نظر گرفته و تعداد كلمات موجود در هر پاراگراف را بشمارید. یك بار دیگر این كار را تكرار كنید تا مطمئن شوید كه شمارش را درست انجام داده‌اید. در ابتدای كار با یك پاراگراف شروع كنید و هنگامیكه این تمرین برای شما آسان تر شد، تمام كلمات یك صفحه را بشمارید. شمارش را به طور ذهنی و با حركات چشم‌هایتان انجام دهید.

🕶تمرین شماره ۲:

در ذهن خود از یك تا صد را بر عكس بشمارید.

 

🤓تمرین شماره ۳:

در ذهن خود از شماره صد، سه تا سه تا بشمرید و كم كنید. ( ۱۰۰- ۹۷ – ۹۴ – … )

😎تمرین شماره ۴:

یك كلمه و یا یك طرح ساده را انتخاب كنید و آن را به مدت ۵ دقیقه در ذهن خود تكرار كنید. هنگامیكه توانستید بهتر و آسان تر تمركز كنید. سعی كنید این كار را برای مدت ۱۰ دقیقه انجام دهید و بدون آنكه تمركز حواس خود را از دست بدهید.

🤓تمرین شماره ۵:

یك میوه مثلا یك سیب را بردارید و از همه طرف به آن نگاه كنید. تمام حواس خود را بر روی آن متمركز كنید و به چیز دیگری غیر از آن سیب فكر نكنید. وقتی به سیب نگاه می كنید به چگونگی رشد آن و یا ارزش غذایی آن و یا حتی مغازه ای كه آن را خریده‌اید فكر نكنید، بلكه فقط و فقط به خود سیب فكر كنید. به آن نگاه كنید، آن را ببویید و لمس كنید

 

✌️تمرین شماره ۶:
همانند تمرین قبل عمل كنید با این تفاوت كه این بار چشمانتان بسته باشد. در ابتدا تمرین شماره ۵ را به مدت ۵ دقیقه تكرار كنید و سپس به انجام این تمرین بپردازید. چشمان خود را ببندید و سعی كنید طعم، رنگ و بوی میوه را احساس و تصور كنید و هر چه می توانید این تصویر را در ذهن خود شفاف تر كنید. اگر نتوانستید این كار را انجام دهید، چشمان خود را باز كنید، میوه را نگاه كنید و سپس تمرین را تكرار كنید.

 

🤞تمرین شماره ۷:
یك شی ساده ( قاشق، چنگال و یا لیوان) را بردارید و بر روی آن تمركز كنید. از همه طرف به آن نگاه كنید بدون آنكه كلمه ای در ذهن داشته باشید. سعی كنید فقط به آن شی نگاه كنید بدون آنكه بر اسامی و یا كلمات مربوط به آن فكر كنید.

 

💪تمرین شماره ۸:
پس از آنكه در انجام تمرین قبل مهارت پیدا كردید، می توانید این تمرین را انجام دهید. شكل هندسی كوچكی ( مثلث، مربع و یا دایره ) را بر روی كاغذ رسم كنید و آن را به رنگ دلخواه درآورید. سپس بر روی آن تمركز كنید. فقط به آن شكل فكر كنید و افكار نامربوط دیگر را از خود برانید.

سعی كنید در طی تمرین به كلمات فكر نكنید.

 

👌تمرین شماره ۹:
مانند تمرین قبل عمل كنید با این تفاوت كه این بار چشمانتان بسته باشد. اگر نتوانستید شكل را بطور كامل مجسم كنید، چشمانتان را باز كرده، چند دقیقه به شكل نگاه كنید سپس چشمان خود را ببندید و تمرین را ادامه دهید.

 

🤘تمرین شماره 10 :
سعی كنید حداقل برای مدت ۵ دقیقه به هیچ چیز فكر نكنید. دقت كنید وقتی كه تمرین‌های قبلی را با موفقیت به پایان رساندید، آنگاه نوبت به این تمرین خواهد رسید. در آن هنگام شما برای انجام این تمرین آمادگی خواهید داشت و قادر خواهید بود برای مدتی معین به هیچ چیز فكر نكنید. به زودی این كار برای شما آسان و آسان تر خواهد شد.

 

مروری بر اختلال ریاضیات

مروری بر اختلال ریاضیات :

درس ریاضی یکی از زمینه های مشکل سازبرای گروهی از فراگیران است . توجه به مشکلات جدی در ادراک کمی ( حساب نا رسایی ) که برای مدتهای طولانی بایک روی آورد عصب شناختی و به کمک اصطلاحات متعددی توصیف می شد ، به عنوان یک اختلال در گستره ( مجموعه های تشخیصی و آماری انجمن روان پزشکی امریکا ) از سال ۱۹۸۰ به بعد مطرح شد ( رمضانی و فرضی گلفزانی ، ۱۳۸۱ )

برای کودکانی که در درک مسائل ریاضی دچار دشواری شدید می باشند ، ازاصطلاح ( دیس کالکولی ) یا اختلال در محاسبه و کسب مفاهیم ریاضی استفاده می شود این دستهازکودکان در درک روابط فضایی دچار مشکل شدید هستند و از جمله عوامل ایجادکننده این اختلال عبارتنداز: فقدان آمادگی ذهنی، تدریس نا کافی یا نادرست ، عملکرد پایین هوش غیر کلامی ، ضعف حافظه بینایی و شنوایی و اختلال در ادراک فضایی ( سیف نراقی و نادری ، ۱۳۷۴ )

مروری بر ویژگی های شناختی این دانش آموزان نشان میدهد که نارسایی های حافظه در این گروه از دانش آموزان خیلی پیش از ورود به آموزشگاه ها معلوم می شود . به طور مثال ، این کودکان به دلیل مشکلات جهت یابی به آسانی گم می شوند و یا اشیای خود را گم می کنند . به محض ورود آنها به مدارس ، این مشکلات به شکل جدی تر در فعالیت های یادگیری رخ می نمایند . این نارسایی ها با تاثیر بدی که بر تحلیل ، مقایسه ، طبقه بندی و تفسیر و درک اطلاعات مربوط به یک موقعیت خاص می گذارند ، کار کرد دانش آموز را به نحوی بارز پایین می آورند ( رمضانی و فرضی گلفزانی ، ۱۳۸۱ )

متخصصان معمولا بر مشکلات مربوط به زبان گفتاری ( نا رساخوانی – نارسانویسی ) توجه بیشتری نشان میدهند و همین مساله مانع از توجه هرچه بیشتر بر مشکلات مربوط به تفکر کمی شده است به همین دلیل پژوهشهایی که در باره نارسایی های تفکر کمی انجام شده است . درمقایسه با مطالعات زیر گروه های فرعی دیگر بسیار عقب تر است . برخی از مولفان بر این باورند که ضعف در مهارتهای حساب در مقایسه با خواندن و نوشتن اهمیت کمتری در جوامع دارد ( رمضانی ، ۱۳۸۱ )
نشانه ها و علائم :

در درک مفاهیم جایگزینی ارزشها ، مقادیر و خطوط اعداد ، ارزشهای منفی و مثبت ، انتقال و قرض گیری مشکل دارد

در مرتب کردن اطلاعات و رویدادها با مشکل روبروست

در استفاده از مراحل مختلف در عملیات ریاضی مشکل دارد

در درک تقسیم به واحدهای کوچکتر با مشکل روبروست

در خرد کردن پول و بکار بردن پول مشکل دارد

در تشخیص قالبهای جمع ، تفریق ، ضرب و تقسیم با مشکل روبروست

در استفاده از زبان در فرآیندهای ریاضی مشکل دارد

در درک مفاهیم مرتبط با زمان مانند روز ، هفته ، ماه ، فصل و غیره با مشکل روبروست

در سازماندهی مسائل روی صفحه ، حفظ اعداد به صورت خطی و تقسیم مسائل ریاضی طولانی تا رسیدن به نتیجه مشکل دارد .

 راهبردها :

اجازه دهید از انگشتها و کاغذ یادداشت استفاده کنید

از نمودارها استفاده کنید و مفاهیم ریاضی را بکشید

از یاری و کمک همسالان استفاده کنید

استفاده از کاغذ شطرنجی را توصیه کنید

استفاده ازمداد رنگی را برای نشان دادن تمایز بین مسائل مختلف پیشنهاد دهید

با ابزارهای دستی کار کنید

تصاویر واژه هایی را که در مورد آنها مشکلی وجود دارد بکشید

از ابزارهای تقویت حافظه برای آموزش واقعیتهای ریاضی استفاده کنید

برای تمرین ، زمانی را برای کار با رایانه برنامه ریزی کنید

مروری بر اختلال نوشتن

مروری بر اختلال نوشتن

اصطلاح ( دیس گرافی ) در مورد کودکانی به کار می رود که با وجود هوش طبیعی ، بسیار بد می نویسند . عمل نوشتن به دلیل انتزاعی بودن آن ، برای کودک فعالیتی دشوار است . برخی از کودکان از مهارت کافی در نوشتن برخوردار نیستند ، زیرا مهارتهای پیش نیاز نوشتن با دست را نیاموخته اند . برخی از محققان عقیده دارند که بد نویسی معمولا به دلیل عدم هماهنگی حرکتی آنان است ، اما به هر حال نوشتن باید به عنوان یک عمل پیچیده که شامل رشد ذهنی و مهارتهای حرکتی و بینایی است در نظر گرفت . عمده ترین

دلیلی که برای نارسانویسی ذکر می شود عبارتند از :

عدم توجه و دقت ، ضعف مهارتهای حرکتی ، اختلال در ادراک بینایی حروف و کلمات ، ضعف حافظه بینایی و شنوایی ، دشواری در انتقال اطلاعات از یک کانال حسی به کانال دیگر یا در پیوندهای حسی و انتزاعی بودن ( سیف نراقی و نادری ، ۱۳۷۴ )

زبان نوشتاری را می توان به مقوله های درست نویسی ، هجی کردن و ترکیب تقسیم کرد .

دانش آموزان ناتوان در یادگیری اغلب در یک یا چند حیطه دچار مشکل اند .

درست نویسی : اغلب تولیدات نوشتاری دانش آموزان ناتوان در یادگیری نا خوانا است و علاوه بر مشکلات مربوط به خوانایی این دسته از دانش آموزان گاه بسیار کندنویس می باشند .

املاء نویسی : هجی کردن متضمن توانایی یادگیری انطباق بین واج ها و حروف مکتوب است . انطباق وهمخوانی واج ها و حروف مهارتی است که در برخی از کودکان ناتوان در یادگیری به خوبی رشد و توسعه پیدا نمی کند .

ترکیب : با اینکه تقریبا همه معلمان کودکان ناتوان در یادگیری بر این باورند که این کودکان در ترکیب دچار مشکل هستند ، اما پژوهش چندانی دراین مورد انجام نشده است ، پژوهشهای اندکی که انجام شده نشان می دهند مشکلات کودکان ناتوان در یادگیری

در ترکیب ،خطاهای دستوری تا نقایص نحوی را در بر می گیرد ( ماهر ، ۱۳۷۱ )

نشانه ها و علائم :

۱- ممکن است با وجود زمان و توجه لازم و کافی برای نوشتن ، نوشتاری با خط شکسته یا نا خوانا داشته باشد.

۲- ناسازگاری و نا هماهنگی هایی رانشان میدهد : ترکیب خط شکسته و چاپی ، بالا و پایین بودن ، اندازه، شکل یا کج بودن نامناسب حروف

۳- واژه ها یا حروف نا تمام دارد ، واژه هاراحذف می کند

۴- بین واژه هاو حروف به طور نا هماهنگ فاصله گذاری می کند

۵- وضعیت عجیب مچ ، بدن یا کاغذ را نشان می دهد

۶- در تصویر شکل واژه ها مشکل دارد

۷- آهسته و با زحمت نسخه برداری میکند یا می نویسد

۸- قلم را به صورت غیر عادی و محکم در دست می گیرد ، از دست درد شکایت می کند

۹- طراحی فضایی ضعیفی روی کاغذ دارد

۱۰- در اندیشیدن و نوشتن همزمان ( یادداشت برداری ، نوشتن خلاقانه ) مشکل اساسی دارد
راهکارهای نوشتن برای دانش آموزان دارای اختلال نوشتاری

۱- رئوس افکارتان را مشخص کنید . دریافت مفهوم اصلی نوشته ها و به روی کاغذ آوردن آنها بدون تلاش برای پرداختن به جزئیاتی نظیر هجی کردن ، نقطه گذاری و …… بسیار حائز اهمیت است . سعی کنید فقط یک لغت اصلی یا کلمه را در هر بندبنویسید سپس برای تکمیل جزئیات به نوشته خود بر گردید .

۲- از مفهوم هم بند یک شکل بکشید ، افکارتان را روی یک نوار ضبط کرده و به آن گوش کرده و بنویسید .

۳- کار با صفحه کلید رایانه را تمرین کرده و از آن برای سازمان دهی اطلاعات و باز بینی هجی ها استفاده کنید .

۴- هنگام نوشتن با خودتان بخوانید تا بدین ترتیب امکان باز خورد شنیداری با ارزشی فراهم شود

۵- به هر کلمه نگاه کرده ، سپس چشم هایتان را بسته و آن را تصویر کنید

۶- چندین بار قبل از نوشتن ، ابتدابا نگاه کردن به کلمه و سپس بدون نگاه کردن ، آن را با صدای بلند هجی کنید

۷- سعی کنید آخر حروف را هجی کنید تا اینکه ترتیب دوباره ای از نوشته ها به دست آورید و صحیح به نظر برسد

۸- فهرست هجی ها را به ترتیب فقط به ۳  تا  ۵ کلمه مشخص تقسیم کنید ، سپس هر قطعه را پس از مسلط شدن به آن اضافه کنید  ( مدنی ، ۱۳۸۴ )
 راهبردها :

استفاده از واژه پرداز را توصیه کنید

از تنبیه دانش آموز به دلیل کار بی دقت ونا مرتب بپرهیزید

شفاهی امتحان بگیرید

از ضبط صوت استفاده کنید

به دانش آموزان اجازه ی استفاده از دفترچه یادداشت را بدهید

برای کاهش حجم مواد نوشتاری مورد نیاز ، نکات یا رئوس مطالب رایاد داشت کنید

رونویسی ازکار راکاهش دهید

به دانش آموز اجازه دهید از کاغذ خط کش دار یا کاغذ شطرنجی استفاده کنید

استفاده از گیره ی مداد و یا دیگر ابزارهای یاری دهنده ی نوشتاری را پیشنهاد کنید

جایگزین هایی برای تکالیف نوشتاری ( گزارش ویدئویی ، گزارش های صوتی ) فراهم کنید
 

 

‍ نکات مهمی که والدین برای کمک به کودک دارای لکنت می‌توانند انجام دهند:

‍ نکات مهمی که والدین برای کمک به کودک دارای لکنت می‌توانند انجام دهند:

◀️ صبورانه یک شنونده باشید. به چگونگی صحبت کردن فرزندتان واکنشی نشان ندهید و به او اجازه دهید تا نظرها و صحبت‌هایشان را کامل کند و دقت کنید که گفته هایش را زودتر از خودش کامل نکنید!

◀️ تا حد امکان گفتارتان آرامتر، آهسته‌تر و شمرده‌تر از همیشه باشدهنگام صحبت کردن کودک، عجله و استرس نداشته باشید.

◀️ محیط آرامی فراهم کنید و فضای خانواده را از استرس دور کنید.

◀️ سعی نکنید به جای کودکتان افکار و ایده‌هایش را توضیح دهید.

◀️ اجازه دهیدخودش منظورش را به شما منتقل کند.

◀️زمانی که فرزندتان صحبت می‌کند ارتباط چشمی، طبیعی و راحتی با او داشته باشید،نه به اطراف نگاه کنید و نه به او خیره شوید.

◀️ بین صحبت‌های کودکتان وقفه ایجاد نکنید و اجازه دهید حرف هایش را کامل کند.

◀️حداقل روزی ۵ دقیقه با کودکتان گفتگویی آرام، راحت و بدون عجله داشته باشید و به سخنانش خوب گوش دهید.

◀️سوالات کمتری بپرسید؛ و در صورت سوال و جواب وقت کافی در اختیارش بگذارید.

نکات مهمی که والدین برای کمک به کودک دارای لکنت می‌توانند انجام دهند:

 

◀️ صبورانه یک شنونده باشید. به چگونگی صحبت کردن فرزندتان واکنشی نشان ندهید و به او اجازه دهید تا نظرها و صحبت‌هایشان را کامل کند و دقت کنید که گفته هایش را زودتر از خودش کامل نکنید!

◀️ تا حد امکان گفتارتان آرامتر، آهسته‌تر و شمرده‌تر از همیشه باشدهنگام صحبت کردن کودک، عجله و استرس نداشته باشید.

◀️ محیط آرامی فراهم کنید و فضای خانواده را از استرس دور کنید.

◀️ سعی نکنید به جای کودکتان افکار و ایده‌هایش را توضیح دهید.

◀️ اجازه دهیدخودش منظورش را به شما منتقل کند.

◀️زمانی که فرزندتان صحبت می‌کند ارتباط چشمی، طبیعی و راحتی با او داشته باشید،نه به اطراف نگاه کنید و نه به او خیره شوید.

◀️ بین صحبت‌های کودکتان وقفه ایجاد نکنید و اجازه دهید حرف هایش را کامل کند.

◀️حداقل روزی ۵ دقیقه با کودکتان گفتگویی آرام، راحت و بدون عجله داشته باشید و به سخنانش خوب گوش دهید.

◀️سوالات کمتری بپرسید؛ و در صورت سوال و جواب وقت کافی در اختیارش بگذارد

مروری بر اختلال خواندن و هجی کردن

اختلال درخواندن و هجی کردن

مشکلات خواندن ازاساسی ترین مشکلاتی است که کودکان با نارساییهای ویژه یادگیری با آن مواجه هستند زیراکودکی که نمی تواند بخواندشانس کمتری برای موفقیت در مدرسه دارد . در واقع ، خواندن ادامه فرآیند رشد تکلم و گفتار است . بدین معنا که شروع فعالیت خواندن از زمانی آغاز می شود که کودک اولین کلمات را برای مقصود خود به کار می برد .

کلمه با نماد مربوط به هرتصویر یا شی ء با دیدن یالمس کردن آن تداعی می شود . پس ازتجربه کافی دراین زمینه و با آغاز سن مدرسه و برخورداری از آموزشهای لازم ، مرحله ارتباط دادن کلمه ها یا صداهای آنها با نمادهای تصویری ( کلمات نوشتاری ) شروع می شود .

بیشتر وقتها تاخیر در رشد سامانه عصبی مرکزی یا آسیب های مغزی به عنوان علت ناتوانی در خواندن ذکر می شود (  دیس لکسی )                یا نارسا خوانی اصطلاحی است که برای کودکانی که با وجود هوش طبیعی قادر به خواندن نیستند به کار می رود . این دسته از افراد ممکن است واژه های بسیاری را بدانند و به راحتی آنها را در مکالمه بکار برند اما قادر به درک و شناسایی نشانه های نوشتنی یا چاپی نیستند . برخی از این دسته از افراد حتی می توانند واژه ها را بخوانند اما مفهوم آنها را نمی فهمند ، این حالت را دراصطلاح ( هیپرلکسی            ) می نامند . گاهی اوقات به علت نا آگاهی اطرافیان و معلمان ، ناتوانی کودک را با کم توانی ذهنی یا تنبلی وی توجیه می کنند . (نراقی و نادری ، ۱۳۷۴ ) .

بیشر معلمان کودکان ناتوان در یادگیری ، زمان بیشتری را صرف تدریس خواندن می کنند . مشکلات خواندن به صرق مختلف بروز میکند . از آنجا که مشکلات خواندن بربسیاری از مشکلات زبان گفتاری مربوط می شود ، برخی از رایج ترین خطاهای خواندن در واج شناسی ، نحوه ریخت شناسی و معنایی منعکس می گردد ( ماهر، ۱۳۷۱ ) .
کودکانی که یک یا چند نشانه زیر را دارند به عنوان کودکان نارسا خوان یا ناتوان در یادگیری معرفی می شوند :

  نارسا خوانی

ناتوانی در خواندن و زبان

نشانه ها و علائم :

۱- به کندی و به سختی می خواند

۲- در رمز گشایی ( به ویژه در ترتیب حروف الفبا ) خطا دارد

۳- اختلال گسترده ای بین درک شنیداری و درک خواندن برخی متن ها نشان می دهد

۴- در هجی کردن مشکل دارد

۵- ممکن است در خواندن دست نوشته با مشکل روبروباشد

۶- در به یاد آوردن واژه های شناخته شده مشکل دارد

۷- در خواندن متن نوشتاری مشکل دارد

۸- در محاسبات ریاضی ممکن است مشکل داشته باشد

۹- در رمز گشایی واژه های واقعی بهتر از واژه های بی معنی عمل می کند

۱۰- واژگون سازی حروف و کلمات هنگام خواندن و نوشتن

۱۱- ناتوانی در تکرار آنچه به آنها گفته شده است

۱۲- بد خطی و ناتوانی در کپی و ضعف در نقاشی

۱۳- واژگون سازی حروف و کلمات در املاءکه به صورت زبانی ادا می شوند

۱۴- مشکل در درک دستورهای گفتاری و نوشتاری و تشخیص راست و چپ

۱۵- مشکل در فهمیدن و به خاطر آوردن آنچه به آنها گفته شده است

۱۶- مشکل در فهمیدن و به خاطر آوردن آنچه اندکی پیش خوانده اند

این نشانه ها در کودکان نارسا خوان به دلیل ضعف بینایی و شنوایی نیست بلکه ناشی از ضعف و قدرت و عملکرد مغز آنهاست ( دهقانی سانیج ، ۱۳۸۴ ، ص ۳۴ )

راهبرد ها :

۱- برای فعالیتهای خواندن و پاسخ دادن به سوالات درک مطلب محیطی آرام و ساکت فراهم کنید

۲- از کتاب با نوار ضبط استفاده کنید

۳- از کتابهای درشت چاپ و فواصل زیاد بین خطوط استفاده کنید

۴- نسخه ای از یادداشتهای دروس آماده کنید

۵- مشکلات املایی را در دروس تاریخ ، علوم یا سایر درسهای مشابه به حساب نیاورید

۶- برای گزارشها برگه ی جایگزین تهیه کنید

۷- به دانش آموزان اجازه دهید از رایانه کیفی ( لب تاپ ) یا سایر رایانه ها برای مقاله های درون کلاسی استفاده کنید

۸- از روشهای آموزش چند حسی استفاده کنید

۹- به دانش آموزان آموزش دهید به جای حفظ طوطی وار از منطق استفاده کنند

۱۰- مواد درسی را در واحدهای کوچک ارائه کنید

ویژگیهای دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری در زمینه رشد و تحول زبان گفتار :

ویژگیهای دانش آموزان مبتلا به اختلال یادگیری در زمینه رشد و تحول زبان گفتار :

۱- معمولا از صحبت کردن یا توجیه بزرگسالان اجتناب می کنند .

۲ – خزانه لغات آنها بسیار بسیار خوب و عالی است اما در تولید و کاربرد آن ضعف دارند .

۳ – می خواهد صحبت کند اما نمی تواند کلمه ها و عبارتها ی مناسب را پیدا کند .

۴ – در تمیز شنیداری و شنیدن اشکال دارد .

۵ – جمله ها را به طور ناقص ادا کرده و آهسته و نا شمرده صحبت می کند .

۶ – تر تیب واژه ها یا ترتیب هجا ها را به طور مکرر قاطی می کند .

۷ – نمی تواند صداها را در عبارت و کلمات به بخش های مختلف تقسیم کند یا نمی تواند صداها را با همدیگر ترکیب کند تا کلمه ها و عبارتها را بسازد و … ( رمضانی ، ۱۳۸۴ ) .

۸ – تفاوت بین ناتوانی یادگیری و عقب ماندگی تحصیلی .

 گامهای یادگیری

 گامهای یادگیری

در یادگیری پاره ای مسائل باید رخ دهند ، در هر سطح از یادگیری مشکلاتی وجود دارد که موجب نا توانی می شود . در اینجا برای یادگیری منظم و عادی گامهایی را می توان بر شمرد : اگر ورودهای مغز در هر یک از این گامها کار خود را به خوبی انجام ندهند ، آنرا یک نا توانی در یادگیری می نامیم .

گام اول : توجه
اگر نتوانید به چیزی توجه کنید ، قادر به یادگیری آن نخواهید بود . این ناتوانی یادگیری دارای جایگاه ویژه خود است . این معضل ، اختلال ناتوانی توجه همراه بابیش فعالی است .

گام دوم : درک
ما با چشمها ، گوشها ، بینی ، دهان ، پوست اشیاء رادرک میکنیم . اگر این عمل را به خوبی انجام ندهیم ، نمی توانیم یاد بگیریم . مثلا اگر فرق میان مسواک و شانه رانتوانیم درک کنیم . مسواک زدن را یاد نمی گیریم . مشکلات مختلفی در سطح درک می تواند وجود داشته باشد ولی باید توجه کرد . مثلا عفونت گوش و یا آسیب رسیدن به آن را نمی توان مشکل ادراک شنیداری دانست بلکه عدم تشخیص درست بین صداها ( چ و ش ) به وسیله ی فرد ، جزئ مشکل ادراک شنیداری است . در مورد دیدن نیز موضوع به همین منوال است . مثلا اگر شخص به دلیل مشکلات کار اندام شناختی چشم یا تاخیر در مغز نتواند ببیند باز مشکل ادراک دیداری محسوب نمی شود . از انواع مشکل ادراک دیداری این است که شخص قادر به تشخیص اینکه چه چیز جلو یا پشت سرش است ، یااینکه بفهمد چه چیزی مهم است و چه چیزی در حاشیه است ، نباشد یا مثلا اگر شما نتوانید فرق میان دو حرف ( ت و ث ) در فارسی یا ( q ، p  )        در انگلیسی راحس کنید ، خواندن برایتان سخت است و یا زمانی که عدد ۲ مثل  ۶ جلوه کند ، اعمال ریاضی سخت خواهد بود . پردازش به حذف صداهای غیر ضروری و توجه به آنچه که برای شما اهمیت دارد ، اشاره می کند . برای مثال یک مشکل مربوط به پردازش شنیداری ممکن است به صورت ناتوانی دانش آموزی در تمرکز بر گفته ها در حین سرو صدای همکلاسیها و یاصدای ماشین چمن زنی ( بیرون کلاس ) جلوه کند یابرای دانش آموز خواندن و پردازش دستورعملهای روی تخته در حالی که مطالب دیگر روی آن نوشته شده سخت به نظر برسد .

گام سوم : یکپارچگی
وقتی شما می خواهید چیزی را دقیقا ادراک کنید ، نیاز به انجام سه کاردارید :
نخست : باید آنرا دریک مسیر درست و منظم قرار دهید( مرحله بندی ) .
دوم : بفهمید زمینه ی آن فعالیت چیست ( انتزاع ) .
سوم : آنرا با دیگر ادراکات ، تجربه ها و یادگیریهای پیشین خود پیوند دهید ( سازمان دهی )
ممکن است در هر کدام از این سه سطح با مشکل یادگیری مواجه شوید مرحله بندی ( ترتیب )
فرق بین ( جنگ و گنج ) یا ( god ، dog ) چیست ؟ حروف را به ترتیب خواندن ، نیازمند توجه کامل به مسیری است که شما می خواهید در آن گام بگذارید :. بنابراین بسیاری امور مانندریاضیات و رایانه نیازمند توجه جدی و ترتییب هستند . یک کودک ممکن است روزهای هفته را بشناسد اما نتواند آنها را به ترتیب باز گوید
انتزاع ( جای دادن در زمینه )
واژه ی ( run ) را چگونه معنی می کنید ؟ برای این امر باید بقیه ی جمله را بدانید تا بفهمید کدام یک از معانی کلمه مد نظر است .
افرادی که دارای این مشکل هستند با تمام مفاهیمی که نمی توانند ببینند یا بشنوند مشکل خواهند داشت . فهم هندسه ( به ویژه شکل های فضایی ) مثال خوبی در این زمینه است .

سازمان دهی
برای مفید آموختن و زیستن باید مفاهیم متفاوت با نظم و ترتیب خاصی در درجه اهمیت قرار گیرند . همچنین این مفاهیم را بایدبا چیزهایی که هم اکنون می دانیم ، یا چیزهای دیگری که در موقع نیاز نمی توانیم آنها را در ذهن خود باز یابیم ارتباط دهیم . مغز بدون سازمان دهی همچون یک اتاق به هم ریخته است ، یعنی نمی توانیدوسایل مورد نیاز را در آن بیابید . اگر هم پیدا کنید باید بعد  از زمانی سر گردانی و آشفتگی انجام می شود .

گام چهارم : حافظه
حافظه بلند مدت در ناتوانی یادگیری تحت تاثیر قرار نمی گیرد اما حافظه ی کوتاه مدت می تواند تحت تاثیر واقع شود . اگر شما نحوه ی اندازه گیری ارتفاع یک درخت را ( با استفاده از نوار و …..) بدانید ولی بلافاصله نتوانید اندازه ی گرفته شده را به یاد آورید ، فاقد ارزش است .
همه ی ما وقتی چیزی راچندین بار تکرار کنیم ، به خوبی در وقت لازم به یاد می آوریم . کسانی که حافظه ی کوتاه مدت خوبی ندارند ، باید چیزها را آنقدر تکرار کنند تا شاید در مغزشان نقش ببندد .
وقتی مطالب و مفاهیم درذهنشان نقش ببندند ، ماندگار می شود . بعضی افراد در حافظه ی شنیداری مشکل دارند ، به نحوی که نمی توانند شنیده های خود را تداعی کنند . برخی دیگر در حافظه ی دیداری دچار مشکل هستند ونمی توانند آنچه را می بینندبه خاطر آورند

گام پنجم : برون داد
همان طور که گرفتن اطلاعات از داخل مغز به صورت دقیق و کار آمد دشوار است ، به همان اندازه گرفتن اطلاعات از خارج از مغز نیز  مشکل است.
شایع ترین این موارد مربوط به آسیب های گفتار و زبان است یعنی مردم در حد هوششان نمی تواند صحبت کنند . برخی دیگر با هماهنگی ماهیچه های دستشان شدیدا مشکل دارند ، به گونه ای که می توانند باعث مشکلاتی چون ناتوانی یادگیری در نوشتن شود
( نارسانویسی ) گروهی دیگر نمی تواند ماهیچه های بزرگشان را هماهنگ نمایند آنها افرادی دست و پا چلفتی هستندکه در ورزش با مشکل مواجهند .
اختلال یادگیری با هر کدام از گونه های بالا تشکیل می شود گاهی  ۱ یا  ۲ و گاهی ۵ یا  ۶  مورد می توانند با هم باشند . بعضی اوقات دو کودک را می بینیم که دارای اختلال خواندن مشابه هستند ، معمولا این معضل از ترکیب هاو گونه های متفاوت ناتوانی یادگیری مشتق می شود ( ریشه ها ی اختلال خواندن متفاوت ) .