آشنايي با اختلالات يادگيري و انواع آن

چگونه تفکر خلاق را در خود و دیگران پرورش دهیم ؟

چگونه تفکر خلاق را در خود و دیگران پرورش دهیم ؟
(راهکارها) :
1 – اطلاعات و تجارب خود را در موقعیت های مختلف گسترش دهیم.
2 – از دیگران و کودکان سؤال هایی را بپرسیم که پاسخ های متعدد داشته باشد.
3 – اگر سؤال های غیرمعمولی از سوی دیگران مطرح می شود، سعی کنیم تا با همکاری خودشان پاسخ های جدید و نو را کشف کنیم.
4 – رفتارها و الگوهای افراد خلاق مثل ابوعلی سینا، دکتر حسابی و … را سرمشق زندگی قرار دهیم.
5 – از فنون ویژه تفکر خلاق مانند «بارش فکری» به خوبی استفاده نماییم.
(حمله ذهنی به یک موضوع را بارش فکری می گویند)

6 – تصورات ذهنی خود و دیگران را تقویت کنیم، زیرا تصویر سازی کمک می کند تا اطلاعات در حافظه بلند مدت بیشتر ذخیره شوند، برای مثال اگر فرزندمان داستانی از دایناسورها را می خواند، از او بخواهیم تصور کند که میان جنگل قرار دارد، به صدای آنان گوش دهد، بزرگی جثه اش را در نظر بگیرد، صدای پای آنان را بشنود و …
7 – در نوشتن داستان یا کشیدن نقاشی و … به جای استفاده از نمونه (مدل) از طرح های خلاق ذهن خود استفاده کنیم.
8 – آن چه را که می خوانیم، می بینیم و می شنویمف مهمترین نکات آن را یادداشت نماییم.
9 – هر فکر جدیدی که به ذهن ما می رسد، بنویسیم (افکار خود را روی کاغذ بیاوریم) اجازه دهیم هر سؤالی را از ما بپرسند و سؤالات آنان را جدی بگیریم.
11 – بازی های فکری، ساخت اشیاء یا گل، مجسمه سازی ، نقاشی و داستان نویسی موجب شکوفایی ذهن و خلاقیت می گردد.

12 – طرح سؤال های باز و تکمیل جملات و داستان های ناتمام در رشد تفکر خلاق موثر است.
13 – به عقاید دیگران ( به ویژه کودکان و نوجوانان) احترام بگذاریم و اجازه دهیم که تا حد ممکن کارهایشان را با ذوق و سلیقه خود انجام دهند.
14 – ابتکار و تخیل را باور داشته باشیم تا زمینه ی بروز فعالیت های خلاق در جامعه فراهم شود.
15 – سعی کنیم پاسخ های ما در مقابل سؤالات دیگران به گونه ای باشد که او را به سؤال های جدیدتری هدایت کنیم.

16 – فرصت ابتکار و نوآوری را در خانواده و مدرسه و محل کار به دیگران بدهیم.
17 – از موقعیت های مانند مسافرت، بازدید از موزه ها، رفتن به مکانهای تفریحی و فرهنگی جهت آموزش تفکر خلاق استفاده کنیم.
18 – احساس امنیت، شادی و آرامش از عوامل شکوفایی تفکر خلاق است، آن عوامل را از خود و دیگران دریغ نکنیم.
19 – هوش ، استعداد ، مهارت و تلاش جدی، بخشی از عوامل رشد خلاقیت است اما ضروری است به ایجاد انگیزه نیز توجه ویژه ای داشته باشیم.
20 – توانایی دیگران حتی کودکان را بپذیریم باور داشته باشیم که هر فرد موجودی منحصر به فرد است و مثل و مانند ندارد.
21 – وقتی کار و فکر جدید و خلاقانه ای را از دیگران مشاهده کردیم ، با تشویق، خوشحالی و شادی خود را ابراز کنیم.

 

حافظه توالی دیداری

حافظه توالی دیداری : این مهارت به توانایی یادآوری آنچه دیده ایم ، به همان ترتیبی که بوده مربوط می شود. دانش آموزی که از این مهارت به اندازه کافی برخوردار نیست ،در تجسم و ترتیب و توالی حروف دچار مشکل می شوند . مثال دارد را دادر و مادر را مارد می نویسد .

راهکارهایی برای تقویت حافظه توالی دیداری :

👈 3یا 4 نفر را به دانش اموز معرفی می کنیم ، سپس وی باید به ترتیب آن ها را نشان دهد.
👈 جلوی دانش آموز می ایستیم و چند حرکت بدنی انجام می دهیم و سپس از او می خواهیم همان حرکتها را به ترتیب انجام دهد.

👈 یک کارت مقوایی را که روی آن 3 یا 4 حرف نوشته ایم به وی نشان می دهیم ، سپس کارت رامخفی کرده و از او می خواهیم حروفی را که دیده به ترتیب از سمت راست به چپ نام ببرد . سمس کارت دیگری که حروف بیشتری روی آن نوشته شده به وی نشان می دهیم و همانند دفعه قبل عمل میکنیم .

👈 روی یک کارت مقوایی که روی آن 3 کلمه نوشته شده به دانش آموز نشان می دهیم سپس آن را مخفی کرده و از وی میخواهیم آن کلمات را به ترتیب بازگو کند .
👈 چند دانش آموز را به حیاط مدرسه می آوریم قبلا روی موزائیک ها مربع هایی رسم کرده و روی هر مربع ، یک حرف می نویسیم . از یکی از دانش آموزان می خواهیم روی یکی از حروف به دلخواه بایستد و بعد از اندکی توقف روی حرف دیگری بایستد و به همین ترتیب 4 حرف را ادامه دهد. آنگاه از دانش اموزان دیگر که برای تقویت توان توالی دیداری تحت آموزش هستند، می خواهیم تا حروفی را که وی ، روی آنها توقف کرده بود ، به ترتیب نام ببرد .
” برگرفته از کتاب درمان اختلال دیکته نویسی نوشته دکتر مصطفی تبریزی “

روانشناسی یادگیری

روانشناسی یادگیری

 

هیلگارد روانشناس آمریکایی در یک تعریف جامع یادگیری را اینگونه تعریف می‌کند:

” یادگیری یعنی؛ تغییر نسبتا پایدار در رفتار که بر اثر تجربه در توانایی‌های بالقوه فرد بوجود می‌آید.”

 

دیدکلی

  • تفاوت سطح انسان قرن 21 با اجداد غارنشین را چه چیزی پر می‌کند؟
  • یادگیری در زندگی انسان چه نقشی دارد ؟
  • ایا یادگیری محدود به مدارس و آموزشگاهها است ؟

    نقش یادگیری در همه صحنه‌های زندگی نمایان است. یادگیری تنها آموختن مهارتی خاص با مطالب درسی نیست؛ بلکه در رشد هیجانی ، رشد شخصیتی ، تعامل اجتماعی انسان دخالت دارد. انسان یاد می‌گیرد که از چه چیزی بترسد، چه چیزی را دوست بدارد و کجا چگونه رفتار کند. در واقع نوزاد از همان لحظه تولد درگیر فرآیند یادگیری می‌شود و این توانایی است که باعث پیشرفت و تفاوت روزانه او تفاوت انسانهای یک نسل از انسانهای نسل قبل از خودشان می‌شود.

    فرآیند یادگیری با توجه به اهمیتش همیشه مورد توجه بوده و در این مورد دانشمندان بسیاری اظهار نظر ، پژوهش و نظریه پردازی کرده و جواب بسیاری از سوالات را روشن کرده‌اند، بطوری که می‌توان با صراحت و اطمینان در مورد اینکه “یادگیری چیست ؟ ، چگونه رخ می‌دهد و عوامل موثر کدام هستند ؟ ” بحث کرد.

ویژگی‌های یادگیری

تغییر در رفتار

یادگیری همره با “تغییر” است، به گونه‌ای که بعد از کسب یادگیری موجود زنده (از جمله انسان) رفتارش (بیرونی یا درونی) به یک روش یا حالت جدید تغییر می‌یابد. این تغییر هم در رفتارهای ساده و هم در رفتارهای پیچیده دیده می‌شود.

پایداری نسبی

درست است که یادگیری همراه با تغییر است ولی هر تغییری یادگیری محسوب نمی‌شود، بلکه تغییرات ناشی از یادگیری پایداری (Permanency) دارند؛ و تغییراتی که پایداری نداشته باشند را نمی‌توان به یادگیری نسبت داد (نظیر تغییرات ناشی از مصرف دارو یا مواد ، هیجانها ، خستگی و… که پس از رفع اثر دارو ، موضوع هیجان یا رفع خستگی و…تغییرات نیز ناپدید می‌شوند). فردی که مسئله یا چیزی را یاد گرفته است تغییرات حاصل از آن را همواره با خود دارد و در مواقع لازم به اجرا در می‌آورد.

توانایی‌های بالقوه

یادگیری در فرد نوعی توانایی ایجاد می‌کند، بدین معنی که ” تغییرات پایدار در رفتار” نتیجه تغییر در “توانایی‌ها” است، نه تغییر در رفتار ظاهری. اگر طرف دیگر این توانایی‌ها همیشه مورد استفاده قرار نمی‌گیرند بلکه بعضی مواقع بصورت بالقوه هستند و هر وقت موقعیت و فرصت استفاده فراهم شود؛ از حالت بالقوه خارج و به حالت بالفعل (عمل) در می‌آیند. مثلا فردی که دوچرخه سواری را یادگرفته است، اگر موقعیت دوچرخه سواری برای او فراهم نباشد این توانایی بصورت بالقوه در فرد باقی می‌ماند و هر وقت موقعیت و فرصت دوچرخه سواری فراهم شود (مثلا یک دوچرخه در اختیار او قرار گیرد) این توانایی از بالقوه به بالفعل (حالت عمل) در می‌آید. این بدان معنی است که یادگیری هیچ وقت از بین نمی‌رود.

تجربه

هر نوع تغییر در توانایی‌های بالقوه زمانی یادگیری محسوب خواهد شد که بر اثر “تجربه” (Experience) باشند، یعنی”محرک‌ها” (عوامل) بیرونی و درونی بر فرد (یاد گیرنده) تاثیر بگذارد (نظیر خواندن کتاب ، گوش دادن به یک سخنرانی ، زمین خوردن کودک و فکر کردن در باره یک مطلب و …) بدین ترتیب تغییرات پایداری که در توانایی افراد بوسیله عواملی به غیر از تجربه بدست می‌آید یادگیری محسوب نمی‌شود. تغییرات پایدار غیر تجربه‌ای بیشتر عوامل رشدی را دربر می‌گیرند (نظیر عضلانی شدن ، دندان درآوردن ، تغییرات بلوغ ، پیر شدن و …).

یادگیری یا وراثت

بحث در مورد نقش و وراثت (Inheritance) به سه نظریه متفاوت که هر یک طرفداران خود را دارند؛ منتهی یادگیری  می‌شود. گروه اول از این دیدگاه دفاع می‌کنند که “این وراثت است که رفتار و اعمال ما را شکل می‌دهد و یادگیری نقشی زیادی ندارد. گروه دوم به نقش مطلق یادگیری تاکید و وراثت را رد می‌کنند. اما در دهه‌های اخیر نظریه سومی نیز مطرح گردید که در آن بر نقش “تعاملی وراثت و یادگیری” تاکید شده است. هم از لحاظ نظری و هم از دیدگاه تحقیقی نظریه سوم بهترین دیدگاه و راهکار را دارد. از دیدگاه این گروه هیچ کدام مطلق نیستند، بلکه آنها کامل کننده یکدیگر هستند.

“انسان موجودی یادگیرنده است اما انسان چیزی را یاد نمی‌گیرد، مگر آنکه قبلا در ساخت ژنتیکی‌اش ، توانایی‌ها و برنامه ریزی‌هایی وجود ندارند که مستقل از توارث باشد و هیچ رفتاری وجود ندارد که تحت تاثیر یادگیری قرار نگیرد مثلا کودکان بعد از سن معینی شروع به “خزیدن ، ایستادن و راه رفتن” می‌کنند (نقش وراثت) با این حال در ابتدا نواقص و مشکلات زیادی دارند که با گذشت زمان و در اثر تجاربی که بدست می‌آورند، آنها را اصلاح می‌کنند (نقش یادگیری).

هدیه‌ای برای فرزندتان: با صدای بلند برایش کتاب بخوانید!

هدیه‌ای برای فرزندتان: با صدای بلند برایش کتاب بخوانید!

بی شک کتاب خواندن با صدای بلند از روزی که کودک تان را از زایشگاه به خانه می آورید تا زمانی که خانه را ترک می کند، بهترین هدیه ای است که می توانید به او ارزانی دارید. پژوهشگران کودک بر این باورند که خواندن کتاب با صدای بلند بهترین و آسان ترین روش برای تبدیل کودکان به کتاب خوانانی همیشگی است و برای کودکتان نیز به اندازه ی شما لذت بخش است.

کودکی که روزش سرشار از گوش دادن به نواهای موزون و داستان های هیجان انگیز است، با عشق به کتاب و مطالعه بزرگ می شود و کودکی که عاشق کتاب است، شوق یادگیری خواندن را دارد. برای شکوفایی این حس در کودکان تان، راهنمایی های زیر می توانند مفید افتند. از بخش هایی که برای شما و کودک تان سودمند است استفاده کنید و نظرات تان را آزادانه برای ما بنویسید.

کجا بخوانیم:
به جز محل های همیشگی برای خواندن کتاب مانند نیمکت، صندلی راحت، تخت خواب کودک، به محل های دیگر اشاره می کنیم:

  • زیر سایه ی یک درخت، در پارک.
  • همیشه کتابی را در ماشین برای مسافرت های طولانی و یا روزهای پر ترافیک نگه دارید.
  • در خانه، پتویی را برای کتاب خواندن، روی زمین پهن کنید.
  • از قوه ی تخیل خود استفاده کنید، کم و بیش تمام اتاق های خانه گوشه ی جالبی برای خواندن کتاب دارند.

کی بخوانیم:

  • از زمانی که کودک شما در گهواره است، شروع کنید. کتاب خواندن سبب می شود کودک پرسر و صدا ی تان آرام و کودک آرام تان سرگرم شود. برای شما نیز اثرات قابل توجهی دارد و لحظاتی ارزشمند برای شما و کودک تان به وجود می آورد.
  • حتی پس از این که کودک تان خواندن را یاد گرفت، به خواندن ادامه دهید. کودک تان از شنیدن داستان هایی که هنوز خواندن آن ها برایش آسان نیست، لذت می برد. نوجوانان نیز از شنیدن داستان های مورد علاقه ی بزرگ تر ها لذت می برند.
  • هر روز زمان مشخصی را به خواندن کتاب برای کودک تان اختصاص دهید. قبل از رفتن به مدرسه، زمان خواب بعد از ظهر، یا قبل از خواب شب بهترین زمان ها هستند، ولی شما می توانید هر زمانی را که احساس می کنید کودک تان آمادگی دارد نیز انتخاب کنید.
  • زمانی که خانواده دور هم جمع شده اند از فرصت استفاده کنید، برای نمونه، زمان صبحانه یا شام. از کودک تان بخواهید زمانی که شما سرگرم کشیدن شام هستید، او با صدای بلند برای همه کتاب بخواند. و یا شما برای همه روزنامه را هنگام صرف صبحانه بلند بخوانید.
  • به واکنش های کودکان تان دقت کنید. اگر آن ها خسته باشند، شاید بهتر باشد خواندن را به زمانی موکول کنید که تمرکز بیشتری دارند و به انجام فعالیت دیگری بپردازید.

چه بخوانیم:

  • هر چه در اختیار دارید، بخوانید. کتاب، مجله و روزنامه برای خواندن با صدای بلند بسیار مناسب هستند. همچنین علائم جاده ای، فهرست غذا، کاتالوگ های پستی، تابلو های تبلیغاتی، جعبه های حبوبات و غذاها و بسیاری از مواردی که در زندگی روزمره به آن ها بر می خوریم.
  • شعرهای کودکانه یا شعرهای قدیمی برای خواندن با صدای بلند بسیار مناسب هستند چرا که دارای آواهای پایه ای زبان هستند. کودکان کوچک تر دوست دارند برخی از بیت ها را با شما هم خوانی کنند.
  • برای کودکان کوچک تر کتاب های داستان مصور اتنخاب کنید که ساده، روشن و رنگارنگ هستند.
  • وقتی به خم و چم کار وارد شدید، در هنگام خواندن داستان خلاق باشید، نام کودک تان را بر روی قهرمان داستان بگذارید، قصه ی خودتان را بسازید.
  • کتاب های گوناگون انتخاب کنید. از کتاب های قدیمی گرفته تا داستان های جدید، همه را برای کودک تان بخوانید.
  • گاهی کتاب هایی را بخوانید که دور از ذهن کودک تان است، ولی اگر به جای علاقه مند کردن آن ها را خسته می کند، خواندنش را به زمان دیگری موکول کنید.
  • روزنامه ها معمولاً صفحه هایی را به داستان هایی اختصاص می دهند که برای بلند خواندن مناسب هستند، از داستان های خبری تا ستون راهنمایی، از نامه به سردبیر تا لطیفه ها و شرح تصاویر.
  • شعر یکی از بهترین گزینه ها برای بلندخوانی است. وزن و آهنگ توجه کودکان را جلب می کند.
  • انعطاف پذیر باشید. اگر کودک شما از کتابی که می خوانید خوشش نمی آید، کتاب را کنار بگذارید و کتاب دیگری برایش بخوانید. از او بپرسید تا کتاب مورد علاقه اش را پیدا کنید.

چگونه بخوانیم:

  • بهتر است پیش از این که کتابی را با صدای بلند بخوانید، یک بار آن را مرور کنید.
  • این که یاد بگیرید چگونه از خواندن کتاب با صدای بلند لذت ببرید، زمان می برد. برای کودک تان هم چگونگی لذت بردن از شنیدن داستان، نیازمند گذشت زمان است.
  • مطمئن شوید کودک تان جایی نشسته که صفحات کتاب را به خوبی می بیند، به ویژه اگر کتاب مصور است. البته بعضی از بچه ها دوست ندارند جایی بنشینند و به داستان گوش بدهند و ترجیح می دهند به آرامی بازی کنند یا نقاشی بکشند و هم زمان به داستان گوش دهند.
  • به کودک تان برای تمرکز بر داستان و دنبال کردن آن فرصت دهید و بعد از خواندن نیز اجازه دهید تا در مورد داستان حرف بزند.
  • در حالی که کتاب را می خوانید، کودک تان را تشویق کنید که قسمتی از متن را بخواند، تصاویر را شرح دهد یا حدس بزند که چه اتفاقی خواهد افتاد. نقش ها را با هیجان به همراه او اجرا کنید.
  • انتظار پرسش های بسیار را از کودکان به ویژه کوچکترها داشته باشید. برای پاسخ دادن به پرسش های آن ها تا آنجا که لازم است زمان بگذارید.
  • کودکان حس کامل شدن را دوست دارند. داستان را تمام کنید یا آن را در جای مناسبی مثل پایان یک فصل متوقف کنید.
  • حتی بعد از این که کودک تان به مدرسه رفت، خواندن با صدای بلند را ادامه دهید. برای لذت بردن و استفاده از مزیت های خواندن سنی وجود ندارد.
  • نوجوانان از خواندن داستان با صدای بلند برای خواهر یا برادر کوچکتر خود لذت می برند. شما نیز می توانید اشتیاق به خواندن را در آن ها با خواندن بخش های کوتاهی از کتاب یا مقاله هایی که برایشان جالب است، بالا ببرید.

رهنمودهایی برای رشد زبانی کودکان

رهنمودهایی برای رشد زبانی کودکان

ژنو یولمیو

چه چیز بهتر از این که در تعطیلات، برنامه هایی برای فعالیت مشترک با  فرزندان خود سپری کنید! به این معنی که  به همراه کشف محیط‌ های جدید، فرصت بسیار مناسبی به وجود می آید که رشد زبانی فرزندتان را پرورش دهید. 

چند پیشنهاد:

واژگان
محیط ‌های تازه، تجربه ‌های تازه و صد البته، واژه‌ های تازه! بازدید از کشتزار، باغ وحش، یا پارک جنگلی، می‌ تواند فرصت‌ هایی برای یافتن واژه‌ های نو پدید آورد. گنجینه‌ ی نام‌ها را در نظر داشته باشید (نام جانوران، درختان، ماشین آلات کشاورزی و غیره)، اما فعل‌ ها و صفت هایی را هم که امکان توصیف دقیق‌ تر کارکردهای ویژه ‌ی این مکان‌ های جدید را فراهم می ‌آورند، از یاد نبرید.
پس از بازدید، بازی بیست سؤالی هم شاید خالی از لطف نباشد. به این روش می ‌توان آموخته‌ های محیط تازه را به خوبی در ذهن کودک نشاند و در همین حال، رده بندی یا طبقه بندی را در ذهن کودک ایجاد کرد:
-پسرم با اسم حیوانات باغ وحش بیست سؤالی بازی کنیم؟
-بله! من شروع می‌ کنم. بزرگه و چهار تا پا داره.
-فیل؟
-نه، فیل نیست. رنگش قهوه‌ ایه!
-خرس؟
-نه، شاخ داره. توی چمنزار زندگی می‌ کنه.
-آها، فهمیدم! گاومیشه! حالا نوبت منه. یک پستاندار گوشتخواره.
-خرسه؟ خرس گریزلی؟
نه، یک پستاندار آبزیه!
-دلفینه؟
-نه! آبزیه، ولی می‌ تونه بیرون از آب هم زنده بمونه. تو مناطق قطبی زندگی می ‌کنه.
-آهان، فهمیدم! فوکه!
در اینجا، فرزند شما به ویژگی ‌هایی مانند شکل ظاهری و محل زندگی جانور توجه خاص می کند تا شما بتوانید نام آن جانور را حدس بزنید که همان رده‌ بندی است. پدر یا مادر به نوبه ‌ی خود، چندین شاخص طبقه بندی چون پستاندار، گوشتخوار یا آبزی بودن را بیان می ‌کند. توانایی طبقه ‌بندی، در مراحل رشد زبانی دیرتر آشکار می ‌شود، چرا که مفهومی‌ انتزاعی است. اما به تدریج بستری را که واژگان کودک از آن گسترش خواهد یافت، پی می‌ریزد. بنابراین جالب است که به محض یافتن فرصتی مناسب، این گونه مفاهیم را به کودک بشناسانیم.
تهیه‌ ی فهرست (از جانوران مشاهده شده، میوه‌ های خورده شده، و پیک نیکی که در راه است) روش جالب دیگری برای تمرین طبقه بندی و همچنین دسترسی به واژگان است (کنشی شامل جست و جو و یادآوری واژه‌ های دقیق). هنگامی که واژه‌ ای نوک زبان شماست، به طور موقت در دسترسی به واژگان دچار مشکل شده‌ اید. عمل نام بردن چندین واژه از گونه ای مشخص، “فراخوان واژگان” نام دارد و همان کاری است که هنگام بازی یادآوری بیشترین موارد ممکن از گونه ی خاص، انجام می‌ دهیم. باز هم به طور مشابه، می‌ توان فهرستی از چیزهای دیگری به جز نام‌ها آماده کرد. مثلاً، اگر می ‌خواهیم با خود توپی همراه ببریم، می‌ توانیم فهرستی از کارهایی که می‌توان (یا نمی‌توان) با آن انجام داد، تهیه کنیم.

حافظه‌ی شنیداری
بازی‌ های سرگرم ‌کننده ‌ای می‌ توان با کودکان انجام داد که به پرورش حافظه ‌ی شنیداری کمک می‌ کنند. یکی از آن ها بازی “به مسافرت می‌ روم و با خودم می‌ برم …” است، که در آن هر یک از شرکت‌ کنندگان باید فهرست اشیایی را که نفر پیش از وی برشمرده است، تکرار کند و یک شیء دیگر هم به آن ها بیفزاید. اگر تنها کمی خلاقیت داشته باشیم، این بازی به ظاهر ساده می‌ تواند نسخه ‌های بسیار گوناگونی داشته باشد: من به بازار می‌ روم و می‌ خرم … ؛ من به استخر می‌روم و …؛ من به فضا می‌روم و می‌ بینم …؛ من به شکار اژدها می‌ روم و با خودم می ‌برم … . می‌ بینید که بی شمار امکان تنوع وجود دارد!
فعالیت دیگری که می‌ تواند حافظه‌ی شنیداری را تقویت کند، صد البته یاد گرفتن ترانه‌های کودکانه و آوازهاست. چهارچوب آهنگین یا ضرب دار همراه با این ترانه‌ ها، به گونه ‌ای به یادگیری کمک می ‌کند و اجازه می ‌دهد کودک (یا بزرگسال!) دنباله ی کلماتی بلندتر از آن چه را که در حالت عادی می‌ تواند، به خاطر سپارد. و از آنجا که سفر با خودرو ممکن است طولانی و گاه بسیار طولانی شود، آموختن ترانه ‌ها و آوازهای تازه به فرزند دلبندمان می تواند خیلی سرگرم کننده باشد. یا گاه برگشتن به آوازهای قدیمی‌ تر، برای پرهیز از تحمل تکرار یک ترانه در ۱۲ ساعت…
پیشنهادی دیگر برای سفر در خودرو، گوش دادن به رادیو همراه با کودکان است (اخبار، گزارش‌ های زنده ی ورزشی یا هر برنامه ی دیگری که دوست داشته باشید). سپس، از بچه ‌ها درباره‌ ی آنچه شنیده‌اند، سؤال کنید. مثلاً، “بیشترین دمای هوا امروز چقدر است؟”

آگاهی آوایی
آگاهی آوایی، به معنی درک این آگاهی که گفتار از آواهای مجزا ساخته شده است، اثری تعیین کننده بر یادگیری خواندن و در پی آن نوشتن دارد. برای پرورش آگاهی آوایی، کافی است نمونه‌ های پیشنهادی بالا را با افزودن قیدی از نوع دیگر، مانند صدای اول واژه یا وزن آن، به کار ببرید. معجزه می‌ کند!
مثلاً می ‌توانید مؤلفه‌ ای آهنگین به بازی جانوران باغ وحش اضافه کنید:
دیدم یک خرس… می‌ خورد با حرص
دیدم یک فیل…دستش زنبیل
دیدم دلفین… می ‌کرد فین فین
بازی “مسافرت می‌روم”، را می‌توان با موضوع “به مریخ می‌ روم و می‌ بینم…”، و مثلاً با کلماتی که با میم شروع می‌ شوند، انجام داد. یا حتی بهتر: چیزهایی که در سیاره مریخ یافت می‌ شوند و با میم شروع می‌ شوند، را نام ببرید: مریخی، ماهواره،… و سپس، آن هایی که پیدا نمی‌ شوند، را: دمپایی، سبد،…
و لازم به یادآوری نیست که گذاشتن کلمات تازه به جای واژه های پیشین ترانه ‌ها‌ی محبوب کودکتان می‌ تواند برای او بسیار سرگرم کننده و گیرا باشد.

تشخیص نشانه های مشکل گفتار و زبان در کودکان

تشخیص نشانه های مشکل گفتار و زبان در کودکان

در اینجا علائمی را ذکر کرده ایم که به شما کمک می کند تا مشکلات حرف زدن کودکتان را تشخیص دهید.

👈نشانه های اختلالات زبان

💡مشکلات زبان ممکن به شکل شفاهی ( صحبت کردن ) و یا نوشتاری ( خواندن و نوشتن ) خود را نشان دهند. همچنین ممکن است در زبان دریافتی ( درک صحبت دیگران ) و یا زبان بیانی ( صحبت کردن ، خواندن ، نوشتن ، اشاره کردن ) خود را نشان دهند.

 

🔺 خنده و تعامل با دیگران ندارد( سه ماهگی )

🔺غان غون و صداسازی ( به به ق ق و..) ندارد.(۷ تا ۱۲ ماهگی)

🔺صداها ( حروف ) بسیار کمی دارد(۷ تا ۱۲ ماهگی )

🔺از ژستها استفاده نمی کند ( بای بای کردن ، اشاره کردن به چیزی ) ( ۷ تا ۱۲ ماهگی )

🔺 متوجه صحبت کلامی دیگران نمی شود ( ۷ ماهگی تا ۲ سالگی )

🔺فقط چند کلمه محدود می گوید ( ۱۲ تا ۱۸ ماهگی )

🔺نمی تواند کلمات را با هم ترکیب کند ( عبارت و جملات کوتاه) ( ۱/۵ تا۲سالکی )

🔺کمتر از ۵۰ کلمه بیانی دارد (۲سالگی )

🔺 در بازی کردن و صحبت کردن با دوستان هم سن سالش مشکل دارد ( ۲ تا ۳ سالگی)

🔺در مهارتهای ابتدایی مانند علاقه به کتابها و یا نقاشی کردن مشکل دارد.

 

متاسفانه برخی از والدین بدون مشورت با یک آسیب شناس گفتار و زبان ( گفتار درمانگر ) نسب به این مساله سهل انگاری می کنند و یا اقدام به خود درمانی می کنند.
معمولا خود درمانی ها نتیجه ای ندارد و در شرایطی خود می تواند سبب تشدید مشکل شود.

⚠️تنها متخصص برای ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان آسیب شناس گفتار و زبان می باشد.

تفاوت شبکه هاي عصبي مغز مربوط به محاسبات رياضي و يادگيري زبان

تفاوت شبکه هاي عصبي مغز مربوط به محاسبات رياضي و يادگيري زبان

محققان دانشگاه هاي سود و ساکلي پاريس با استفاده از تکنيک fMRI دريافتند شبکه هاي عصبي مغز که پردازش محاسبات رياضي را بر عهده دارند با شبکه هاي عصبي مربوط به يادگيري زبان، تفاوت دارند. تفاوت شبکه هاي عصبي مغز مربوط به محاسبات رياضي و يادگيري زبان از سال ها قبل در رابطه با مکانيزم هاي مورد استفاده مغز براي حل مشکلات محاسباتي و مشکلات مربوط به پردازش واژگان و به ويژه مسائلي که مستلزم به کارگيري هردو قابليت مغز است، بين متخصصان مباحث متعددي مطرح شده است، به گونه اي که تعدادي از رياضي دانان احساس مي کردند در زمان حل مسائل رياضي بخش خاصي از مغز آن ها فعال مي شود. محققان فرانسوي تصميم گرفتند از نقاط فعال مغز در زمان حل هر دو نوع مساله تصويربرداري کنند تا اين اختلاف نظرها يک بار براي هميشه حل و فصل شوند. محققان آزمايشي را با کمک 30 داوطلب که 15 نفر آن ها رياضيدان و 15 نفر ديگر غير رياضيدان و علاقمند به خواندن بودند، با استفاده از فناوري fMRI انجام دادند. در اين آزمايش هنگامي که مغز داوطلبان با استفاده از دستگاه اسکن مي شد، از آن ها سوالات متعددي پرسيده شد که برخي نياز به محاسبات رياضي داشتند و بايد پاسخ آن ها با بله يا خير اعلام مي شد. در نتيجه معلوم شد وقتي هردو گروه به سوالات غير رياضي پاسخ مي دهند، عملکرد مغز آن ها به گونه اي است که پيش از اين براي پردازش زبان و واژگان شناخته شده است؛ اما هنگام پاسخ به سوالاتي که نيازمند محاسبات رياضي سطح بالا بودند، بخش آهيانه اي (parietal)، بخش جلويي (prefrontal) و بخش گيجگاهي (inferior temporal) مغز رياضيدانان فعال شد. با توجه به اين که داوطلبان ديگر آموزش لازم را براي حل مسايل محاسباتي دريافت نکرده بودند، در هنگام پاسخگويي به سوالات عمومي تر رياضي بخش هاي مذکور از مغز آن ها فعال شد. در هر دو گروه بخش هاي مسئول پردازش زبان و واژگان در هنگام پاسخگويي به سوالات محاسباتي، غيرفعال بود. محققان از آزمايش خود به اين جمعبندي رسيدند که در هنگام حل مسايل محاسباتي، از سوالات ساده رياضي گرفته تا محاسبات بسيار پيچيده مربوط به علوم فضايي، تنها بخش هاي خاصي از مغز فعال شده و شبکه هاي عصبي آن ها مشغول به کار مي شوند، اما در زمان مکالمه با سايرين يا پردازش واژگان، شبکه هاي عصبي ديگري در مغز کارساز مي شوند. گزارش کامل اين تحقيقات در نشريه Proceedings of the National Academy of Sciences به چاپ رسيده است.

اختلالات یادگیری در یک نگاه

جمع بندی اختلالات یادگیری در یک نگاه

انواع ناتواني‌هاي يادگيري
تشابه اوليه ي كودكان مبتلا به ناتواني يادگيري، عدم قدرت آن ها در يادگيري است. اختلاف ميان اين كودكان تنها زماني خود را نشان مي‌دهد كه انواع ناتواني‌هايي كه به آن مبتلا هستند طبقه بندي مي‌شود.
ويژگي هاي كودكان مبتلا به ناتواني‌هاي يادگيري بسيار متنوع است. بسياري از اين كودكان تنها در يك زمينه ي بخصوص دچار مشكل می باشند. (مثلا حساب) در حالي كه كودكان ديگر با مشكلاتي روبروهستند كه به چند موضوع درسي مرتبط است.

🍀علائم كودكان اختلال خواندن:
1- حذف حروف يا كلمات ،مانند :خواندن لاك به جاي پلاك 2-اشتباه خواندن حروف به جاي يكديگر (حروف شبيه به يك ديگر )3- وارونه خواني4- درك نكردن معني كلمه يا مطلب خوانده شده5- جابه‌جايي حروف يا كلمات در مطلب خوانده شده 6-كندخواني و شمرده‌شمرده‌خواني7- ناتواني در بخش و صدا كشي8- اختلال يا ناتواني در تشخيص حروف

🍀 ويژگي‌هاي كودك اختلال در نوشتن:
1- شامل اشكالات ترسيمي (اشكال در نوشتن با دست)
– دانش‌آموز كلمات را بيش از حد كمرنگ مي‌كند يا بيش از اندازه به مداد فشار مي‌آورد. – كلمات را يا خيلي نزديك به هم يا خيلي با فاصله مي‌نويسد
-كلمات را بيش از حد كوچك يا بزرگ مي‌نويسد
– كلمات را بر عكس مي‌نويسد.

🍀 اختلال در دیکته نویسی
– در تشخيص صداهاي يكسان و مشابه در نوشتن كلمه مشكل دارد مانند: (س، ص، ‌ت، ط، ذ، ز، ض، ظ)
– حذف كلمه يا حرف در املاء
– اشكال به خاطر آوري در توالي حروف مثل سفره كه سرفه مي‌نويسد.
– نمي تواند كلمات را به‌طور منظم بنويسد.
– نمي تواند جملات را به‌طور منظم بسازد يا جملات را از هم جدا كند.
– شكل نوشتاري حروف را نمي‌تواند به‌ياد آورد و بنويسد.
– املا را بسيار كند و آهسته مي‌نويسد.
– از نوشتن املا امتناع مي‌كند.

🍀 اشكال در جمله بندی
– اشكال در بكار بردن قواعد دستوري
– بي نظمي در به‌ترتيب قرار دادن كلمات
– عدم هماهنگي ميان فعل و ضمير مورد استفاده
– افزودن پسوند‌هاي نادرست به كلمه
– عدم رعايت نقطه گذاري
– بي ساماني شديد متن نوشته شده
– ناتواني در به تحرير در آوردن انديشه ها

🍀علائم دانش‌آموزان ناتوان در رياضي
– نا تواني در درك مفهوم تناظر يك به يك اعداد
– نا تواني درشمارش اعداد
– نا تواني در درك مفاهيم حجم هندسي مثل بزرگ، كوچك، بلند و كوتاه و مفاهيم انتزاعي مثل بيشتر و كمتر
– نا تواني در مرتب كردن اجسام بر حسب اندازه‌ها و عدم پيوند ميان نماد عددي و نماد حرفي – نا تواني در تشخيص و درك تفاوت ميان اعداد (8 و 7) و نا تواني در نسخه نويسي از اعداد واشكال – نا تواني در درك ارزش مكاني هر رقم، ‌نا تواني در انجام عمليات محاسباتي (جمع و تفريق، ضرب و تقسيم و…)
– ناتواني در درك هفته، ماه، سال، ‌قرن، گفتن زمان، ارزش سكه و حل مساله نقش معلمان

سن پیش دبستانی و اختلالات یادگیری

تشخیص و ارائه ی خدمات آموزش ویژه برای دانش آموزان پیش از دبستان موجب بحث های زیادی شده است، زیرا بسیاری از متخصصین در مورد برچسب زدن زودهنگام اختلال یادگیری به دانش آموزان پیش از دبستان هشدار داده اند.
استفاده از تست ها در دوره ی پیش از دبستان تا حدی پیش بینی کننده است ولی تاکنون هیچ روش واحدی برای تشخیص دانش آموزان ارائه نشده است. انجمن تعلیم و تربیت امریکا برخی از علائمی را که می توان برای شناخت کودکانی که در خطر این مشکل هستند، مورد استفاده قرار داده و به شرح ذیل ارائه نموده است:
1. تأخیر زبانی: بچه ها باید تا سن 2/5 سالگی جملات را کنار هم بگذارند.
2. مشکلات گفتاری: 50 درصد گفتار کودک باید تا سن 3 سالگی قابل درک باشد.
3. مشکلات هماهنگی: در سن پنج سالگی بچه ها باید بند کفش خود را ببندند، دکمه ی لباس را باز و بسته کنند، جست و خیز داشته باشند، کاغذ را ببرند و…
4. دامنه ی توجه کوتاه مدت: گرچه دامنه ی توجه با افزایش سن بالا می رود ولی کودکان در سنین سه تا پنج سالگی باید به داستان کوتاهی که برای آنها خوانده می شود توجه کنند.
تأخیر یا انحراف خاص در رشد حرکتی، ادراکی و زبانی در سال های پیش از دبستان با ورود کودک به دوره ی ابتدایی به نارسایی ویژه در یادگیری منتهی می شود. در مورد چنین کودکانی باید از راهبردهای مداخله ای خاص استفاده کرد تا بتوانند مهارت های مورد نیاز برای موفقیت در امور تحصیلی را در آینده کسب کنند. مهارت های رشدی اساس یادگیری تحصیلی است، به عنوان نمونه برای یادگیری نوشتن لازم است پس کودک باید در انجام مهارت های حرکتی ظریف مانند هماهنگی حرکات ظریف انگشت ها و چشم و دست تبحر داشته باشد؛ همچنین برای یادگیری خواندن نیز باید توانایی ادراک شنیداری و مهارت در تشخیص صدای واژه ها ( آواشناسی ) و توانایی تمیز دیداری برای تشخیص حروف الفبا و واژه ها و توانایی فهم زبان و مهارت در کاربرد آن را داشته باشد.

مداخله
علی رغم مباحثاتی که پیرامون سنجش و تشخیص اختلال ویژه ی یادگیری در کودکان پیش دبستانی وجود دارد مطالب زیادی پیرامون سودمندی یا عدم سودمندی مداخلات زودهنگام برای این گروه نوشته شده است. بندر بعد از جمع بندی تحقیقات خود بیان کرد که مداخلات زودهنگام برای برخی افراد دارای اختلال ویژه ی یادگیری به ویژه برای افرادی که دچار فقر اجتماعی – اقتصادی هستند، مفید است. مرسر ( 1993 ) یک مدل برنامه ی سه گانه برای دانش آموزان پیش دبستانی دارای اختلال یادگیری فراهم کرده است. این برنامه شامل مدل های رشدی، شناختی و رفتاری می باشد. در مدل شناختی بر غنی سازی محیط تأکید می شود؛ به عنوان نمونه با بردن دانش آموزان به گردش علمی فرصت یادگیری برای آنان فراهم می شود و موجب تحریک رشد فرد می شود.
مدل شناختی بر اساس نظریه ی پیاژه است. تحریک توانایی شناختی و تفکر نخستین، کانون توجه می باشد و فعالیت هایی برای رشد حافظه، شناخت، زبان، توانایی حل مسئله و درک مطلب برنامه ریزی شده است. در مدل رفتاری بر آموزش مستقیم و تقویت تأکید گردیده است. اهداف قابل اندازه گیری برای هر فرد طراحی و رفتار کودک مشاهده می شود و رفتاری که باید تقویت گردد توصیف می گردد. آموزش مستقیم برای دستیابی به اهداف ارائه می شود و میزان پیشرفت دانش آموز برای تصمیم گیری در مورد آموزش بعدی او به طور دقیق ارزیابی می گردد.

منبع: کانال اختلال یادگیر خراسان رضوی

چگونه مهارت های خواندن را در فرزندان مبتلا به اختلال توجه یا اختلالات یادگیری بهبود بخشیم

✅چگونه مهارت های خواندن را در فرزندان مبتلا به اختلال توجه یا اختلالات یادگیری بهبود بخشیم؟

🔸در پایه های اول و دوم، بیشتر فرزندان خواندن را یاد می گیرند. در آغاز پایه سوم، از آن ها انتظار می رود که از خواندن برای یادگیری استفاده کنند. توانایی استخراج معنا از منابع نوشتاری_ به شکلی که خود دانش آموز به تنهایی بتواند یادبگیرد_ در هر پایه جدید تحصیلی به شکل فزاینده ای افزایش پیدا می کند.

🔸درک خواندن به توانایی تلفظ سریع صداها و تشخیص کلمات بستگی دارد، این مهارت می تواند برای دانش آموزان مبتلا به اختلال نقص در توجه، همراه یا بدون بیش فعالی ( ADHD/ADD) ویا اختلالات یادگیری مانند نارساخوانی سخت باشد.

🔸حتی پس از آن که تسلط بر مکانیک خواندن بوجود بیاید ( یعنی دانش آموز بتواند حروف را تشخیص داده و سر هم کند تا کلمه خوانده شود)، بسیاری از دانش آموزان مبتلا به ADHD در درک متن، برقراری پیوند های درون داستانی، و ایجاد ارتباط بین آنچه خوانده اند با مطالبی که از قبل می دانسته اند، مشکل دارند. خوشبختانه مهارت های درک خواندن را می توان یادگرفت. وقتی چند راهبرد به دانش آموزان آموزش داده شود و در جهت بکارگیری آن ها هدایت شوند، بالاخره بعضی از این راهبردها را برای استفاده شخصی خود انتخاب می کنند.

🔸حتی اگر کودک خودش می تواند بخواند، بلند خواندن متن برای او مفید است. همیشه مهارت های شنیداری فرزند قوی تر از توانمندی های خواندن اوست، بنابراین اگر در زمانی که شما کتابی را با صدای بلند می خوانید، او نیز به آرامی بخواند، مطلب را بیشتر درک می کند.

🔸با متن های کوتاه آغاز کنید، و اگر کودک هنوز تمرکز داشت زمان خواندن را افزایش دهید. کتاب هایی که روی نوار ضبط شده اند و متن نوشتاری آن ها نیز موجود است، راه دیگری را برای همزمانی خواندن و گوش دادن در اختیار قرار می دهد.

🔸درمدتی که فرزندتان می خواند و یا گوش می کند، او را تشویق کنید تا وقایع داستان را تصور کرده و در ذهن خود یک تصویر یا فیلم خلق کند. بعد از خواندن چند صفحه، از او بخواهید تا آن تصویر ذهنی را توصیف کند.

💡نشان دهید که کتاب ها چگونه سازماندهی می شوند.

🔸ساختار متن اغلب کتاب ها به گونه ای است که مطالب مهم را برجسته و خلاصه می کنند. به فرزند خود نشان دهید که چگونه از طریق توجه به عناوین، جداول، تیتر بخش ها و نمونه سوالاتی که برای مطالعه طراحی شده اند، می تواند تفکر خود را سازماندهی کرده و حقایق با ارزشی را بدست آورد.

🔸وقتی فرزندتان داستانی را می خواند به او بیاموزید که دنبال ۵ “چه” بگردند

💠چه کسانی شخصیت های اصلی هستند؟
💠 داستان در چه مکان و چه زمانی اتفاق افتاده است؟
💠شخصیت ها با چه ماجراهایی ?درگیر می شوند؟
💠کارهایی که انجام داده اند به چه علت بوده است؟

کاردرمانی ذهنی کودکان برای چه بیمارانی انجام می شود؟

کاردرمانی ذهنی کودکان برای چه بیمارانی انجام می شود؟

🔸در صورت بروز هرگونه اختلال ذهنی و درکی در کودک که این اختلال می تواند منشا عصبی، درکی و یا احیاناً زنتیکی و متابولیکی باشد، کودک می بایست به سرویس کاردرمانی ارجاع داده شود و از خدمات کاردرمانی کودکان متناسب با مشکلش بهره مند شود.

🌄کودکانی که در یادگیری دچار مشکل هستند و اصطلاحاً به نام اختلالات یادگیری از آن نام برده می شود، کودکان بیش فعال که این بیش فعالی با اختلال در توجه و تمرکز همراه است، کودکان مبتلا به مشکلات رفتاری (مانند پرخاشگری، لجبازی، نافرمانی و رفتارهای منفی)، کودکان دارای اختلال در مهارت های دستی(مانند دست نویسی ضعیف)، کودکان با مشکلات هوشی و کم توانی ذهنی، کودکانی که بدون دلیل ترسو هستند (فوبیا)، کودکان با مشکلات ارتباطی- اجتماعی از جمله اُتیسم، کودکان با مشکلات اضطرابی و افسردگی، کودکان مبتلا به سندرم های ژنتیکی از جمله سندرم داون، کودکان دارای اختلالات درک کلامی و شنیداری، کودکان دارای اختلالات درک بینایی و دیداری و نیز کودکان با اعتماد به نفس پایین لازم است که به کاردرمانی ارجاع شوند تا از خدمات کاردرمانی ذهنی بهره مند شوند.